Saturday 22nd of February 2020

कुन प्रदेशमा राजधानी तोक्न कस्तो लफडा ?

काठमाडौं । प्रदेश सभाको बैठक बस्न थालेको पाँच महिना बितिसक्दा पनि प्रदेशको नाम र राजधानीको विषयमा छलफल हुन सकेको छैन । नाम र राजधानीका विषयमा सांसदहरू पनि विभाजित छन् । यद्यपि उनीहरूले यि दुवै विषयको टुंगो लगाउनुपर्ने माग प्रदेश सभामा पटकपटक उठाउँदै आएका छन् ।

‘जन्मेको ११ दिनमा शिशुको पनि नाम राखिन्छ, तर हाम्रो प्रदेशले ६ महिनामा पनि नाम पाएको छैन, यस्तो अन्योल कहिलेसम्म रहने हो टुंगो छैन,’ प्रमुख प्रतिपक्षी कांग्रेसका सांसद प्रतापप्रकाश हाङनामले नयाँ पत्रिकासँग भने । सबै दलको सहमति जुटाएर नाम र प्रदेश टुंगो लगाउने सरकारको तयारी छ ।

दलीय विवादले तयारी शून्य

नाम र राजधानीबारे सत्तारुढ र विपक्षी दलहरूबीचको विवादका कारण प्रदेश सभामा यो विषयले प्रवेश नै पाएको छैन । कांग्रेसले प्रदेशको नाम ‘मिथिला’ उत्तम हुने बताउँदै आएको छ । नेकपाले ‘जानकी’, ‘मिथिला’ वा ‘मिथिला–भोजपुरा’ बनाउन सकिने बताउँदै आएको छ । त्यस्तै, राजधानी जनकपुर वा वीरगन्ज बनाउने भन्नेमा विवाद छ । तर, प्रदेश सभामा यी दुवै विषयमा अहिलेसम्म औपचारिक छलफल भएको छैन ।

राजधानी टुंग्याउन अध्ययन समिति

प्रदेश ३ मा नामभन्दा पनि राजधानी कहाँ राख्ने भन्ने विवाद चर्को छ । अहिलेको अस्थायी राजधानी हेटौँडा अपायक भएको भन्दै नुवाकोट, काभ्रे, भक्तपुर र चितवनका सांसदले प्रदेश सभामा प्रस्ताव नै दर्ता गराएका छन् । समितिले राजधानी बन्न भौतिक पूर्वाधार भएरनभएको हेर्न मकवानपुर, चितवन, नुवाकोट, काभ्रे र भक्तपुरको स्थलगत अनुगमन गरिसक्यो ।

प्रदेश सभामा छलफलै भएन

सांसदहरूले पटकपटक माग गर्दा पनि प्रदेशको नाम र राजधानीका विषयमा प्रदेश ७ को सभामा छलफल हुन सकेको छैन । प्रतिपक्षी कांग्रेसले नाम र राजधानी तोक्न माग गर्दै २७ जेठमा संसद् सचिवालयमा प्रस्ताव नै दर्ता गराएको छ । प्रस्तावक कांग्रेसले नै चासो नदेखाएकाले प्रस्तावमाथि छलफल नभएको संसद् सचिवालयको दाबी छ । प्रदेशको नामबारे विभिन्न प्रस्तावमाथि सांसदहरू अनौपचारिक छलफल गर्छन् ।

दुई प्रदेशले टुंग्याए नाम र राजधानी

० अहिलेसम्म दुईवटा प्रदेशले मात्रै नाम र राजधानी टुंगो लगाएका छन् । यसमा सबैभन्दा अगाडि तत्कालीन प्रदेश नम्बर ६ देखियो । प्रदेश सभाको दोस्रो बैठकबाटै उसले विवादरहित ढंगले प्रदेशको नाम ‘कर्णाली’ र स्थायी राजधानी ‘वीरेन्द्रनगर’ तोकिसकेको छ ।

० दोस्रो नम्बरमा तत्कालीन प्रदेश नम्बर ४ ले नाम र राजधानी टुंगो लगायो । अघिल्लो साता मात्रै प्रदेश सभाले प्रदेशको नाम ‘गण्डकी’ र स्थायी राजधानी ‘पोखरा’ राख्ने निर्णय गरेको छ ।

० सत्तारुढ नेकपाभित्रै विवाद रहेका कारण नाम र राजधानीका विषयमा प्रदेश सभामा छलफल हुन पाएको थिएन । ठूलो रस्साकस्सीपछि नेकपा संसदीय दलको बैठकमा नाम ‘गण्डकी’ र राजधानी ‘पोखरा’ राख्ने सहमति जुटेको थियो ।
(नयाँपत्रिका दैनिक

प्रतिक्रिया दिनुहोस्