Sunday 19th of May 2019

अवैध धन जोगाउन सैनिक प्रमूखले यस्तो पनि गर्छन्

[mashshare]

काठमाडौं। स्वस्थानी ब्रतकथामा एउटा भनाई छ– ब्रतालुले प्रसादचाहिँ पति भए पति, पति नभए छोरा, छोरा नभए मित छोरालाई दिनू ! त्यो पनि नभएचाहिँ खोलामा बगाउनू । यहि भनाईसँग ठ्याक्क मेल खान्छ, नेपाली सेनाका पूर्वप्रधानसेनापतिको अवैध धन लुकाउने र संरक्षण गर्ने कथा ।

नेपाल प्रहरी वा सशस्त्र प्रहरीका बाहलवाला र पूर्व प्रमूखको सम्पत्तिमाथि अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगलगायतले छानबिन गर्न सक्ने कानुनी दायरा भए पनि नेपाली सेनाका बाहलवालाको कुरा छाडौं, पूर्वप्रधानसेनापतिको सम्पत्ति छानबिन गर्ने त परै जाओस् सोध्न पनि सैनिक मुख्यालयमा पत्राचार गर्नुपर्छ । यस्तो अवस्थामा अर्बपति जर्साबहरू अघाएर गुफामा बसेको बाघजस्तो हुन्छन् ।

यो कथा हो, पूर्वप्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षत्रीको । आफू पदमा हुँदा अकुत सम्पत्ति अवैध ढंगबाट जम्मा पारेका उनलाई हाइसञ्चो छ । किनकी अहिले रहेका प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाले उनलाई छानबिनका लागि कुनै कदम चाल्दैनन् भन्ने ध्वाँस देखाउँछन् । कारण, नातामा मावली पर्छन् । क्षेत्रीको भ्रष्टाचारका विषयमा निरन्तर समाचार आउँदा पनि सैनिक जंगी अड्डाले यस विषयमा ध्यान नदिनु वा ध्यान दिएर पनि कुनै कदम नचाल्नुले यहि शंकालाई जन्माउने मंगलबारको जनप्रहार साप्ताहिकले लेखेको छ ।

आफ्नो कार्यकालमा अवैध हिसाबले कमाएको अर्बौं रकम जोगाउनका लागि आउने चिफ नातेदार नातेदार नभए आफ्ना मितेरीलाई फास्टट्रयाकबाट ल्याउने खेल हुन्छ

क्षत्री प्रमूख रहेका बेला विभिन्न युनिटमा राशन ठेक्कामा भएका घोपला र पाएको दुखका विषयमा विभिन्न निकायमा उजुरी परिसकेका छन् । ति निकायले सेनालाई पनि यस विषयमा सोध्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन् । यहाँसम्मकी जंगी अड्डामा थापाकै टेबुलमा पनि यो उजुरी र साथमा फाइलका थाक पुगेका छन् । तर, कारबाही अघि बढेको छैन, नबढ्नुको कारणबारे सैनिक जनसम्पर्क निर्देशनालय सम्पर्कमा नै आउन चाहेन ।

एक उच्च सैनिक अधिकारी भन्छन्,‘चिफको आदेश बिना कुनै पनि भ्रष्टाचार हुँदैन, चिफले भनेपछि सबै कुरा हुन्छ । क्षत्री अहिलेसम्मकै बदनाम र बद्नियत राख्ने चिफ थिए । तर, उनलाई कसरी छानबिन होला ? उनले त्यो सेटिङ आफू हुँदा नै गरेका थिए ।’

त्यसो त आफूइतरका पूर्व सैन्य अधिकारीलाई पनि नछाड्ने नियत सेनामा नदेखिने होइन । त्यसको उदाहरण हालैमात्र भएको एउटा निर्णयले पुष्टि गर्छ । पूर्व सहायक रथीद्वय धर्म बानियाँ र प्रेमसिंह बस्न्यातलाई कारबाीहका लागि सैनिक मुख्यालयले पत्र पठाएको बताइएको थियो ।

बस्न्यातले त बद्नियतका हिसाबमा यस्तो निर्णय आएको सार्वजनिक पनि गरिसकेका छन् । कसले गरेको हो ? यस्तो बद्नियत ? यस्तो नियतीमा त तत्कालिन चिफ क्षत्री पनि पर्नुपर्ने होइन ? उनले नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी विप्लव समूहलाई सरकारले गरेको प्रतिबन्धका विषयमा सार्वजनिक रूपमा मिडियामा बोलेको चर्चा चलेको थियो ।

क्षत्रीका भ्रष्टाचार के–के मा ?

बाहलवाला हुँदादेखि नै क्षत्रीको भ्रष्टाचारका सन्दर्भमा समाचार नआएका होइनन् । उनले देशभरी सैन्य युनिटमा खाना पकाउने चुल्होको ठेक्कमा करोडौं कुम्ल्याएका थिए ।

सिन्डिकेटमा रहेका ठेकेदारहरूसँग एवम् प्रकारले कमिशन माग गर्ने उनले चार सय करोडको चुल्हो ठेक्कामा ४० करोड बढीको भ्रष्टाचार गरेको सैन्य स्रोतले जनाएको छ । त्यसबाहेक पछिल्लो पटक उनले राशन प्रकरणमा पनि दुख दिएको, उनकै कार्यकालमा विभिन्न युनिटका ठेक्कामा आफू मारमा परेको भन्दै ठेकेदार कम्पनीले नै विभिन्न निकायमा उजुरी दिएको छ ।

ठेक्का हात पारेपछि दबाबमा राख्ने, व्यक्तिगत नियतमा पेल्ने र बैंक ग्यारेन्टिको रकम पनि जफत गराई महँगो मुल्यमा राशन किनेर सिपाहीको खानामा करोडौं घोटाला गरेका विवरणहरू जनप्रहारसँग छ । जुन, क्षत्रीका कार्यकालमा नै भएको थियो । यतिमात्र होइन, पीडितले जिल्ला अदालतमा हालेको मुद्दाका विषयमा छलफलका लागि सैन्य अधिकारीलाई बोलाइएको पनि छ ।

भ्रष्टाचार वा अन्य विषयमा छानबिन गर्नका लागि बाहलवाला प्रधानसेनापति नै प्रमूख व्यक्ति हुने भएकाले पूर्वप्रधानसेनापतिका अवैध धनमाथि छानबिन गर्ने निकाय फितलो देखिन्छ

क्षत्रीले मकवानपुरको जग्गामा पनि घोपाला गरेको विषय चर्चामा आएको थियो । उनले महँगो मुल्यको जग्गा बैंकबाट सस्तो मुल्यांकन गरी खरिद गरेका थिए ।

अवैध धन लुकाउन के–के हुन्छ ?

यसै पनि पूर्व सैन्य प्रमूखलाई राज्यले नै आवश्यकता भन्दा बढी सुविधा दिएको छ । खासगरी राज्यको उक्त रकम सेनामार्फत उनका घरमा पुराउनेमात्र होइन, सैनिकका जागिरेलाई अर्दली समेत राखिने गरिएको छ । जसको सर्वत्र विरोध हुँदै आएको छ ।

दुनियाँको कुनै मुलुकमा पनि यस्तो प्रकारको नियम छैन । बेलायती सेनामा लामो समय काम गरेका एक जना क्याप्टेनले भने,‘शक्तिमा भएसम्म मात्र सुविधा पाउने हो, नेपालको ताल त छक्कै पर्छु आजीवन सुरक्षा र सेवा पाइन्छ ।’

यसबाहेक आफ्नो कार्यकालमा घोटाला गरी कमाएको सम्पत्तिमाथि छानबिन गर्नका लागि रक्षा मन्त्रालय, उच्च अदालत, महान्यायाधीवक्ता र सैन्य संगठनका अधिकारीसहितको अदालतमा छानबिन हुन सक्छ । त्योचाहिँ सैनिक जंगी अड्डाको निर्णयका आधारमा हुने गर्छ । तर, आजसम्म सैनिक प्रमूखले त्यसरी भ्रष्टाचार अभियोगमा छानबिन गरेको कुनै नजिर छैन । जबकि, पूर्वप्रधानसेनापतिको सम्पत्ति विवरण सरकारका अन्य निकायले छानबिन गर्ने हो भने अर्बौंको मुल्यांकन हुन्छ ।

क्षत्रीका सन्दर्भमा नै छानबिन गर्ने हो भने उनको जागिरे जीवनकाल, घर र ससुरालीको सम्पत्तिको तत्कालिन विवरण र उनको कार्यकालपछिको विवरण मुल्यांकन गर्दा अवैध धन कति छ भन्ने प्रमाणित हुन्छ । स्रोतहरू भन्छन्,‘राजाको भन्दा बढी सम्पत्ति जोडेका छन् । लोकतन्त्रमा यस्तो पनि हुन्छ ?’

यसरी कमाएको धन लुकाउने कानुनी दाउपेच जानेकै कारण आफू रिटायर्ड (सेवानिवृत्त) हुनु अगावै आफूलाई संरक्षण गर्नेलाई उक्त पदमा आउने बाटो खुलाउने प्रपञ्च सेनाभित्र हुने गरेको छ । यो प्रपञ्च हुने प्रमाणका रूपमा सैन्य प्रमूखको लाइनमा रहेका तर अन्यायपूर्वक कारबाहीमा पारिएकाहरूले रक्षा मन्त्रालयदेखि अदालतसम्म दिएको उजुरी र मुद्दा नजिर हुन् ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस्